فصل در دعوت به اخلاص است بدان‌كه مالك الملوك حقيقى و ولى نعمت واقعى ، كه اين همه كرامات به ما كرده و اين همه تهيه‌ها براى ما ديده از قبل از آمدن ما در اين عالَم ، از غذاى لطيف داراى موادّ صالحهء مناسبه با معدهء ضعيف ما و مربّى و خدمتگزار با حبّ جبلّى ذاتى كه خدمتش بىمنّت باشد و محيط و هواى مناسب و ساير نِعَم و آلاء ظاهره و باطنه ، و اين همه تهيه‌ها ديده در عالَم آخرت و برزخ براى ما قبل از رفتن در آن‌جا ، و از ما خواسته است كه اين قلب را براى من يا براى كرامتِ من خالص كن تا براى خودت نتيجه دهد ، خودت فايده ببرى ، باز ما گوش ندهيم و نافرمانى كنيم و بر خلاف رضاى او قدم زنيم ، چه ظلم بزرگى كرديم و با چه مالك الملوكى ستيزه نموديم كه نتيجه‌اش ظلم به خود ماست و به سلطنت او لطمه‌اى وارد نمىشود . از تحت سلطنت و سلطهء او خارج نمىشويم ، مشرك باشيم يا موحّد فرقى براى او نكند ؛ عارف باللَّه يا متّقى زكىّ النفس باشيم براى خود هستيم ؛ كافر و مشرك باشيم به خود ضرر زديم : فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنِ الْعالَمِينَ « 1 » ؛ « همانا خداى بىنياز است از همهء مخلوقات » . احتياجى به عبادت ما ، به اخلاص ما ، به بندگى ما ندارد ؛ نافرمانى و شرك و دورويى ما به مملكت او لطمه‌اى وارد نمىكند . ليكن چون « ارحم الراحمين » است ، رحمت واسعه و حكمت بالغه‌اش اقتضا مىكند كه طرق هدايت و راه خير و شر و زشت و زيبا را به ما بنماياند ، و پرتگاه‌هاى راه انسانيت و لغزشگاه‌هاى طريق سعادت را به ما ارائه دهد . خداى تعالى در اين هدايت و راهنمايى ، بلكه در اين عبادت‌ها و اخلاص‌ها و بندگىها ، بر ما منّت‌هاى عظيم جسيم دارد كه تا چشم بصيرت و ديدهء برزخى واقع‌بين باز نشود نمىتوانيم بفهميم . و مادامى كه در اين عالَم تنگ و تاريك و ظلمتكدهء طبيعت هستيم و دچار سلسله‌هاى زمان و حبس تاريك امتداد مكانيم ، ادراك منّت‌هاى بزرگ خدا را نمىكنيم ، و نعمت‌هاى خداوند را در همين

--> ( 1 ) - آل عمران ( 3 ) : 97 .